< Home >
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΥΜΗΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΥΜΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ



ΣΦΟΥΓΓΑΡΑΔΕΣ - ΒΟΥΤΗΧΤΑΔΕΣ

Από την πρώτη κιόλας εβδομάδα της Μεγάλης Σαρακοστής συνέπαιρνε το νησί ο πυρετός των προετοιμασιών για το ταξίδι της σφουγγαροδουλειάς. Έπρεπε πριν τελειώσει ο Απρίλης οι μηχανές* και οι καγκάβες* να έχουν τελειώσει την προετοιμασία τους.

Έτσι το Πάσχα δινόταν το τελευταίο χέρι στην αρματωσιά και την άλλη εξάρτηση των συγκεντρωμένων στο λιμάνι του Γιαλού, σφουγγαράδικων. Με αποθηκευμένες στα αμπάρια τις κουμπάνιες* και στα βαρέλια το πόσιμο νερό, κουβαλημένο από τις γιστέρνες των σπιτιών, τα πληρώματα πόσωναν* την προετοιμασία.

Ήδη τα ντεπόζιτα των μηχανών* ακολουθούμενα ένα-ένα από τους αχταρμάδες συγκεντρώνονταν στην προκυμαία του Γιαλού.

Η εξόρμησή τους γινόταν από τον Παερμιώτη, ή τον ’ϊ Μιλιανό. Καθιερωμένη από τα παλιά η διαδικασία αναχώρησης των μηχανών , έπαιρνε την όψη αληθινής τελετουργίας.

Μετά τον εκκλησιασμό, στον οποίο έπαιρναν μέρος οι σφουγγαράδες και οι δικοί τους, συγκεντρώνονταν όλοι στην παραλία για να παρακολουθήσουν την τελετή του αγιασμού.

Ακολουθούσε συνεστίαση στην τράπεζα του Πανορμίτη ή στο πλατύ του ’ϊ  Μιλιανού και με τις ευλογίες του Ηγούμενου ή του παπά, που έκαμνε και την ευχετήρια πρόποση, τσούγκριζαν τα ποτήρια και έλεγαν με συγκίνηση την ευχή.

« Καλό κατευόδιο και σιδερένιοι (ν)α γυρίσητε»

Ακολουθούσε η επιβίβαση των σφουγγαράδων στις μηχανές. Το σύνθημα της αναχώρησης έδινε ο Ηγούμενος ή ο παπάς , που με το Σταυρό στο χέρι τους κατευόδωνε.

Τα πλοία με το λάβαρο του Μεγαλόχαρου ,υψωμένο στα κατάρτια τους, και τους σφουγγαράδες να ψάλλουν το « Χριστός Ανέστη»,άνοιγαν πανιά και σταύρωναν το λιμάνι ενώ οι καμπάνες των Μοναστηριών ( Πανορμίτη , ’ϊ – Μιλιανού ), έστελναν τους χαιρετισμούς τους στα πληρώματα , που κουνούσαν τα μαντήλια τους για τελευταίο αποχαιρετισμό.

Βγαίνοντας στην ανοιχτή θάλασσα, έπαιρναν ρότα για τους σφουγγαρότοπους της Μπαρμπαριάς* ή της Καραμανιάς*.

Ενώ οι Μηχανές αναχωρούσαν από το λιμάνι του Πανορμίτη  ή από τον ’ϊ – Μιλιανό, οι καγκάβες αναχωρούσαν από το λιμάνι του Γιαλού.

Από του Κάλφα ως το Ρολόι και από το Κελλί  του Παερμιώτη *  ως το Πιτίνι  σαν πυκνές καλαμιές φαίνονταν τα κατάρτια των 250 καγκάβων ( τόσες ήταν οι Συμιακές καγκάβες την εποχή της ακμής του νησιού ), με το λάβαρο του Μεγαλόχαρου σηκωμένο ψηλά.

Μετά τον εκκλησιασμό ( ο κάθε καπετάνιος στην ενορία του ), οι καγκαβατζήδες συγκεντρώνονταν στο Γιαλό και όλη την ημέρα τη διέθεταν για τον αγιασμό που γινόταν ομαδικά κατά ενορίες. Μετά έβαζαν πλώρη για τα νησιά του Αιγαίου , την Κρήτη και την Κύπρο , με τις ευχές των δικών τους και με τις χαρμόσυνες κωδωνοκρουσίες  όλων των ενοριακών ναών του Γιαλού και του Χωριού.

Εκεί τους περίμενε σκληρή δουλειά . Από τις αρχές του Μάη ως τις τριανταμιά ( και βράδυ-βράδυ) του Οκτώβρη δούλευαν ασταμάτητα χωρίς στιγμή ανάσας και τις εφτά ημέρες της εβδομάδας. Μόνο στις 29 Ιουνίου, γιορτή των Αγίων Αποστόλων και στις 14 του Σεπτέμβρη , ημέρα Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού δοκίμαζαν τη χαρά της ολοήμερης ανάπαυσης.

Όλες τις άλλες ημέρες , νηστικοί σαν κατάδικοι, δούλευαν από τα χαράματα ως αργά το βράδυ χωρίς να μπορούν να βάλουν κάτι στο στόμα τους.

Ένα περίπου μήνα μετά την αναχώρηση των σφουγγαράδων  ακολουθούσε η εξόρμηση των βουτηχτάδων, των γυμνών δυτών που καταδύονταν  κρατώντας στα χέρια τους τη καμπανελλόπετρα* και έμεναν στο βυθό όσο κρατούσε η αναπνοή τους.

Στα τέλη του 19ου αιώνα η σκάφη , βάρκα που χρησιμοποιούσαν οι βουττηχτάδες, αντικαταστάθηκε από τη γυάλλα, που ήταν πιο μικρή από τη σκάφη και ευκολομετακίνητη και τους εξυπηρετούσε καλύτερα.

Το πλήρωμα κάθε γυάλλας αποτελούσαν οχτώ δύτες και τέσσερις κουπάδες , που εναλλάξ δύο απ’αυτούς κρατούσαν τα κουπιά , όταν οι άλλοι δύο τραβούσαν γρήγορα το βουττηχτή στην επιφάνεια της θάλασσας έπειτα από σύνθημά του.

Τη μεταφορά των γυαλλών στους τόπους εργασίας τους αναλάμβαναν μεγάλες τρεχαντήρες , τα παγκέττα που το καθένα χωρούσε 12  γυάλλες.

Οι βουτηχτάδες δεν ψάρευαν στα ίδια μέρη με τους σφουγγαράδες.

 

* μηχανές: σφουγγαράδικα με σκάφανδρο, * καγκάβες: σφουγγαράδικα με όργανο αλιείας το δίχτυ, που καθώς το πλοίο προχωρεί σέρνεται στο βυθό και μαζεύει ό,τι βρει , η αρχαία γαγγάμη , *κουμπάνιες : οι τροφές , *πόσωναν: τελείωναν, * ντεπόζιτα: πλοία που συνόδευαν κάθε σπογγαλιευτικό και χρησίμευαν ως αποθήκη του. * Μπαρμπαριά: τα παράλια της Λιβύης , * Καραμανιά: τα παράλια της νότιας Μικράς Ασίας , * το Κελλί του  Παερμιώτη: το γραφείο της Ι. Μ. Πανορμίτη στο Γιαλό.* καμπανελλόπετρα: επίπεδη πέτρα δώδεκα περίπου οκκάδων που με τη βοήθειά της ο βουττηχτής κατέβαινε γρήγορα στο βυθό. Πρώτοι οι Συμιακοί χρησιμοποίησαν τη καμπανελλόπετρα.

 

Copyright Ι.Μ. ΣΥΜΗΣ - 2008-2009
Το καρνάγιο του Χαρανιού στις αρχές του 20ου  αιώνα
Σκάρωμα καϊκιού στο καρνάγιο του Πεδιού



ΣΥΜΗ ΚΑΙ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ >  ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΣΥΜΗΣ - ΠΑΝΟΡΜΙΤΗΣ